Ortalama Tepki Süresi

Genç bir yetişkinin ortalama basit tepki süresi ışığa yaklaşık 190 milisaniye (ms), sese yaklaşık 160 ms'dir. Bunlar laboratuvar değerleri: bir lamba ya da zil ve özel bir düğmeyle ölçülür. Sıradan bir bilgisayar ya da telefondaki tarayıcı testinde aynı kişi genellikle 250 ms civarında sonuç alır, çünkü ekran ve fare kendi gecikmesini ekler. Aşağıda bu sayıların nereden geldiğini, iyi bir tepki süresinin ne olduğunu, yaşla nasıl değiştiğini ve kısa mesafe koşucularının neler başardığını bulacaksın. Kendi sonucunu görmek için refleks testini yap.

Laboratuvardaki ortalamalar

Tepki süresi araştırmaları 19. yüzyıla uzanır ve bazı sayılar şaşırtıcı derecede sabit kalmıştır. Robert Kosinski'nin Clemson Üniversitesindeki tepki süresi derlemesi bunu şöyle özetler: yaklaşık 100 yıldır üniversite çağındaki insanlar için kabul gören ortalama basit tepki süreleri ışık için yaklaşık 190 ms, ses için yaklaşık 160 ms'dir. Derleme, A. T. Welford'un Reaction Times (1980) kitabına ve Francis Galton'a kadar uzanan eski çalışmalara dayanır.

Sesin kazanmasının nedeni, sinyalin beyne daha çabuk ulaşması. Aynı derlemeye göre işitsel bir sinyalin beyne ulaşması yaklaşık 8–10 ms, görsel bir sinyalinki yaklaşık 20–40 ms sürer. "Basit" tepki, tek bir uyaran ve tek bir yanıt demektir. Yanıtlar arasında seçim yapman gerektiği anda süre uzar; bunu seçimli tepki testinde deneyebilirsin.

Online testler neden 250 ms civarı gösterir?

Tarayıcı sinirlerini doğrudan ölçemez. Kodun rengi değiştirdiği an ile tıklamanı gördüğü an arasında birkaç cihaz devreye girer: ekranın yeni kareyi çizmesi, farenin, klavyenin ya da dokunmatik ekranın da basışı bildirmesi gerekir. Sıradan bir düzende bunlar genellikle 20 ile 60 ms ekler. Bunu laboratuvar değerine eklediğinde 250 ms'ye yaklaşırsın; testimizin seni yaklaşık 250 ms'lik tahmini online ortalamayla kıyaslamasının nedeni bu.

Bu yüzden online testte "iyi" göreli bir kavram. Sonuç kartımızdaki basamaklar şunlar:

• 180 ms'nin altı: Mükemmel
• 180–249 ms: Ortalamadan hızlı
• 250–319 ms: Ortalama civarı
• 320 ms ve üzeri: Ortalamadan yavaş

Tek bir çok hızlı basış kısmen şanslı bir tahmin olabilir; bu yüzden en hızlı denemene değil, beş denemenin ortalamasına bak. Sonuçları aynı cihazda karşılaştır: yüksek yenileme hızlı bir ekran ve kablolu fare, basışını eski bir dizüstünün dokunmatik yüzeyinden ya da Bluetooth fareden daha erken bildirir. Yani aynı kişi iki farklı cihazda farklı sonuç alabilir.

Yaşa göre tepki süresi

Tepki süresi ömür boyu sabit kalmaz. Kosinski'nin derlemesi Welford'a (1977) dayanarak genel tabloyu şöyle anlatır: tepki süresi çocukluktan 20'li yaşların sonuna kadar kısalır, 50'li ve 60'lı yaşlara kadar yavaşça uzar, 70'li yaşlardan sonra daha hızlı uzar.

Büyük bir İngiliz araştırması yetişkinliği daha net gösteriyor. Geoff Der ve Ian Deary, Birleşik Krallık Sağlık ve Yaşam Tarzı Araştırmasındaki 7.130 yetişkinin verisini inceledi (2006'da yayımlandı). Basit tepki süresinin yaklaşık 50 yaşına kadar pek değişmediğini, doğru yanıtı seçmen gereken seçimli tepki süresinin ise tüm yetişkinlik boyunca yavaşladığını buldular.

Araştırmalar her yaş için güvenilir bir "normal" milisaniye değeri vermiyor; bu yüzden yaş tablosu yayımlamıyoruz. Ailenle kıyaslayacaksan aynı cihazı kullan ve birkaç turdaki eğilime bak.

Sporcular ne kadar hızlı?

Sporda tepki süresinin en hassas ölçüldüğü sporcular arasında kısa mesafe koşucuları vardır, çünkü start blokları itişin başladığı anı algılar. Espen Tønnessen ve ekibi, 2003–2009 arasındaki atletizm dünya şampiyonalarında 1.319 kısa mesafe koşucusunu inceledi (2013'te yayımlandı). Ortalama tepki süresi erkeklerde 0,166 saniye (166 ms), kadınlarda 0,176 saniye (176 ms) çıktı. Finale kalan erkekler en hızlı tepkiyi finalin kendisinde verdi: ortalama 0,142 saniye.

Bunlar start tabancasının sesine verilen tepkiler; bu yüzden tarayıcı testiyle değil, laboratuvardaki yaklaşık 160 ms'lik ses değeriyle karşılaştırılmalı. Dünya Atletizm (World Athletics) kuralları, 0,1 saniyeden hızlı tepkiyi hatalı çıkış sayar; gerekçe, tabancaya verilen gerçek bir tepkinin bu kadar hızlı olamayacağıdır.

Gözünü ve kulağını karşılaştırmak istersen aynı cihazda sesli refleks testini yap: laboratuvar değerlerinin de gösterdiği gibi çoğu insan bip sesine renk değişiminden daha hızlı tepki verir.

Seni ne yavaşlatır, ne hızlandırır?

Kosinski'nin derlemesi tepki süresini değiştiren pek çok etken sayar. Senin bir şey yapabileceklerin:

• Yorgunluk ve uykusuzluk. En büyük etki zihinsel yorgunluktan, özellikle uykululuktan gelir. Uykusuz geçen bir gece, birden yavaşlayan bir sonucun en yaygın nedenidir.
• Dikkat dağınıklığı. Dikkatini bölen her şey milisaniye ekler. Telefonuna değil, kutuya bak.
• Uyarılmışlık. Tepki süresi orta düzeyde bir tetiktelikte en kısadır; fazla gevşek ya da fazla gergin olduğunda kötüleşir.
• Kondisyon. Welford (1980), fiziksel olarak formda olanların tepki sürelerinin daha hızlı olduğunu bildirir.
• Uyarı. İnsanlar bir sinyalin yakında geleceğini bildiğinde daha hızlı tepki verir; odaklanarak başlamak bu yüzden işe yarar.
• Alkol ve bazı ilaçlar tepkiyi yavaşlatır. Araç kullanıp kullanamayacağına asla online bir sonuca bakarak karar verme.

Pratik daha çok parmağını hazır, dikkatini sabit tutmayı öğretir; tek uzun seans yerine her gün kısa turlar daha iyi sonuç verir. Hızla isabeti birleştiren oyunsu bir deneme istersen aim testi hareketli hedefler ekler.

Ne zaman doktora gitmelisin?

Tek bir yavaş tur pek bir şey anlatmaz. Günlük hayatta, örneğin araç kullanırken tepkilerinin belirgin şekilde yavaşladığını fark edersen ya da bu değişime uyuşma, baş dönmesi, kafa karışıklığı gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa doktora danış. Online refleks testi merak ve pratik için kendi kendine yapılan bir kontroldür, tıbbi test değildir.

Kaynaklar

• Kosinski RJ, Cummings J. The scientific method: an introduction using reaction time. In: Karcher SJ, ed. Tested Studies for Laboratory Teaching, Vol. 20. Association for Biology Laboratory Education (ABLE), 1999: 63–84. Ek C: A literature review on reaction time.
• Welford AT, ed. Reaction Times. Academic Press, 1980.
• Der G, Deary IJ. Age and sex differences in reaction time in adulthood: results from the United Kingdom Health and Lifestyle Survey. Psychology and Aging. 2006;21(1):62–73.
• Tønnessen E, Haugen T, Shalfawi SAI. Reaction time aspects of elite sprinters in athletic world championships. Journal of Strength and Conditioning Research. 2013;27(4):885–892.
• World Athletics. 100 metres: how it works (hatalı çıkış kuralı).

Sık sorulan sorular