Astigmat Testi

Yazan: Murat Şahin · Güncellendi: 11 Kasım 2026 · Nasıl test ediyoruz

Astigmat testi nasıl çalışıyor?

Şekil bir saat kadranına benziyor. Üçlü paralel siyah çizgilerden oluşan on iki grup, merkezden 1'den 12'ye her saate uzanıyor; böylece şekil 30° arayla altı yönü kapsıyor: 1–7, 2–8, 3–9 (yatay), 4–10, 5–11 ve 6–12 (dikey). Bütün çizgiler aynı kalınlıkta ve aynı siyahlıkta. Eşit odaklayan bir göz hepsini aynı koyulukta görür. Bu, ne kadar küçük bir harfi okuyabildiğini ölçen göz testinden farklı bir kontroldür.

Test üç kısa adımdan oluşuyor:

1. Gözlük ya da lens. Takıp takmadığını söyle. Testi bir kez gözlüksüz ya da lenssiz, bir kez de her zamanki düzeltmenle yapmaya değer.
2. Sağ göz. Sol gözünü avucunla, bastırmadan kapat ve ortadaki noktaya bak. Bütün çizgiler aynı koyulukta ve net, Bazı çizgiler daha koyu ya da daha net ya da Bütün çizgiler bulanık seçeneklerinden birini seç. Bazı çizgiler daha koyuysa uçlarındaki saat rakamı çiftini seç, örneğin 3–9.
3. Sol göz. Aynısını sağ gözün kapalıyken yap.

Ekrandan yaklaşık bir kol boyu (50–70 cm) uzakta otur, parlaklığı artır ve gözünü ortadaki noktadan ayırma. Çizgileri tek tek taramak, her birini sırayla net gösterir.

Her göz ayrı test edilir, çünkü ikisi farklı olabilir. Bir şeyi hizalarken beyninin hangi gözü tercih ettiği ise ayrı bir sorudur; onu baskın göz testi yanıtlar.

Bazı çizgiler neden daha koyu görünür?

Astigmat, gözün ön yüzeyi olan korneanın ya da içindeki merceğin bir yönde, ona dik yöndekinden daha dik kavisli olması demek; top yerine kaşığın sırtı gibi. Tek bir noktadan gelen ışık artık tek bir odakta toplanmaz, farklı derinliklerde iki odak çizgisi oluşturur. Şekildeki çizgilerden bu yönlerden biri boyunca uzananlar odağa düşer ve keskin, siyah görünür; onlara dik olanlar yayılır ve gri, ince ya da bulanık görünür.

Göz uzmanlarının sübjektif refraksiyon sırasında saat kadranını (yelpaze şekli de denir) kullanmasının nedeni bu: en koyu çizgilerin yönü astigmatın ekseniyle ilişkilidir ve uzman bütün çizgiler eşit görünene kadar silindirik bir merceği ayarlar. Bu online test aynı fikri kullanır ama eksen ya da derece ölçmez. Yalnız çizgilerin eşit görünüp görünmediğini sorar.

Sonucunu nasıl okursun?

• Şekilde astigmat belirtisi yok: iki gözünde de bütün çizgiler aynı koyulukta göründü. Hafif bir astigmat bu tür bir şekilde her zaman fark edilmez; yani bu bir garanti değil.
• Astigmat belirtisi olabilir: bir ya da iki gözünde, bir yöndeki çizgiler daha koyu göründü. Kart her göz için seçtiğin çifti gösterir, örneğin 3–9 (yatay). Testi gözlüksüz ya da lenssiz yaptıysan onlarla tekrarla. Mevcut düzeltmenle de çizgiler eşit görünmüyorsa reçeten astigmatı tam karşılamıyor olabilir.
• Çizgiler bulanık göründü: bütün çizgiler bulanıktı. Bu çoğu zaman yalnız astigmata değil miyopluğa, hipermetropluğa, bakış mesafesine ya da yorgun gözlere işaret eder. Görme keskinliğini ölçen göz testi iyi bir sonraki adım.

Astigmat ne kadar yaygın?

Çok yaygın. Hashemi ve arkadaşlarının (2018) meta-analizine göre dünyada yetişkinlerin yaklaşık %40'ında, çocukların yaklaşık %15'inde bir miktar astigmat var. Çoğu hafif ve doğuştan. Pek çok kişi hiç fark etmez; bazılarında ise her mesafede bulanıklık, göz yorgunluğu, okuma ya da ekran işinden sonra baş ağrısı veya gece ışıkların çevresinde parlama ve hale olur.

Düzeltme seçenekleri

Hafif astigmat çoğu zaman düzeltme gerektirmez. Gerektiğinde silindirik camlı gözlük, torik kontakt lens ya da bazı yetişkinlerde lazer göz ameliyatı astigmatı düzeltebilir. Muayenede hem derece hem eksen ölçülür; böylece cam tam doğru açıya yerleştirilir. Hazır satılan basit okuma gözlükleri astigmatı düzeltmez.

Online şeklin sınırları

Şekil diyoptri ya da eksen ölçemez. Ekran boyutu, mesafe, parlaklık ve bakışını merkezde ne kadar tutabildiğin gördüğünü değiştirir. Gözlüğün lekeliyse ya da gözlerin yorgunsa çizgiler astigmatla hiç ilgisi olmayan sebeplerle eşit görünmeyebilir. Seni asıl zorlayan soluk, düşük kontrastlı nesnelerse kontrast duyarlılık testi buna bakar. Sonucu bir cevap olarak değil, daha yakından bakmak için bir sebep olarak gör.

Ne zaman göz doktoruna gitmelisin?

Çizgiler tekrar tekrar denemede eşit görünmüyorsa, sık sık baş ağrısı ya da göz yorgunluğu yaşıyorsan veya hem yakını hem uzağı bulanık görüyorsan göz muayenesi randevusu al. Astigmatın ya da gözlük numaran hızla değişip duruyorsa, özellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde, beklemeden git; korneanın giderek incelmesi olan keratokonus bu şekilde kendini gösterebilir. Görmen aniden değişirse, tek gözle çift görürsen ya da gözün ağrıyor veya kızarıksa aynı gün bir doktora git.

Buna benzer başka kontroller görme testleri sayfasında.

Kaynaklar

• Hashemi, H., Fotouhi, A., Yekta, A., Pakzad, R., Ostadimoghaddam, H., & Khabazkhoob, M. (2018). Global and regional estimates of prevalence of refractive errors: Systematic review and meta-analysis. Journal of Current Ophthalmology, 30(1), 3–22.

Sık sorulan sorular