Bağlanma Stili Testi

Yazan: Murat Şahin · Güncellendi: 12 Kasım 2026 · Nasıl test ediyoruz

Bağlanma stili testi nasıl çalışır?

Bağlanma testine başla düğmesine bastığında ekrana her seferinde tek bir ifade gelir; örneğin "Yakınlarımın beni hâlâ önemsediğini sık sık görmeye ihtiyaç duyarım." Yakın ilişkilerini genel olarak düşün: sevgilin, eşin ya da kendini en yakın hissettiğin insanlar. Sonra her ifadenin seni ne kadar anlattığını Katılmıyorum ile Katılıyorum arasında seç. 1–5 tuşları da çalışır, Geri ile önceki cevabını değiştirebilirsin. Toplam 20 ifade var; çoğu kişi yaklaşık üç dakikada bitiriyor.

On ifade bağlanma kaygısını ölçer: reddedilmekten ne kadar endişe ettiğini, küçük işaretlere ne kadar anlam yüklediğini ve ne kadar güvenceye ihtiyaç duyduğunu. Diğer on ifade bağlanmada kaçınmayı ölçer: yakınlıktan ve başkasına dayanmaktan ne kadar tedirgin olduğunu. Bazı ifadeler ters yöndedir ("Bir süre sessizlik olsa da ilişkilerimde kendimi güvende hissederim") ve ters puanlanır; yani her şeye katılmak iki puanı birden yükseltmez. Bağlanma, kişiliğin yalnızca bir yüzü; genel tablo için Big Five kişilik testi beş temel özelliği ölçer.

İki boyut, dört stil

Testin arkasındaki fikir yetişkin bağlanması araştırmalarından gelir. Kelly Brennan, Catherine Clark ve Phillip Shaver (1998), kullanılan neredeyse bütün öz bildirim bağlanma ölçeklerini birlikte analiz etti ve hepsinin iki boyuta indiğini gördü: kaygı ve kaçınma. Sonuç kartın seni yatay ekseni kaçınma, dikey ekseni kaygı olan bir haritaya yerleştirir. Dört köşe, Kim Bartholomew ve Leonard Horowitz'in (1991) dört bileşime verdiği adları taşır:

• Güvenli (düşük kaygı, düşük kaçınma): yakınlık güvenli gelir, hayal kırıklığı beklemezsin.
• Kaygılı (yüksek kaygı, düşük kaçınma): yakınlık istersin ve onu kaybetmekten endişe edersin. Bartholomew buna saplantılı (preoccupied) der.
• Kaçıngan (düşük kaygı, yüksek kaçınma): kendi başına rahatsındır, biraz mesafe korursun. Bartholomew buna kayıtsız (dismissing) der.
• Korkulu-kaçıngan (ikisi de yüksek): yakınlığı hem isteyip hem de ondan korkabilirsin.

Puanını nasıl okursun?

Her boyut 0–100 arası bir puana çevrilir: on cevap 10 ile 50 arasında bir ham toplam verir, bunu (ham − 10) ÷ 40 × 100 ile dönüştürüyoruz. Harita ölçeğin ortası olan 50'den bölünür. Bu sınır, haritayı çizmek için seçtiğimiz bir kural; klinik bir eşik değil. Puan bir yüzdelik de değildir: 60 puan, insanların %60'ından daha kaygılı olduğun anlamına gelmez. Puanlarından biri ortaya 10 puandan yakınsa kart bunu ayrıca söyler; çünkü o zaman komşu bölge de seni neredeyse aynı ölçüde anlatır.

Çoğu zaman iki çubuk, etiketten daha bilgilendiricidir. Brennan ve arkadaşları, ardından Fraley, Waller ve Brennan (2000), bağlanmanın keskin kategorilerle değil, bir süreklilik boyunca değiştiğini vurguladı: insanlar tam olarak bir tipe ya da ötekine ait değildir. Testi yeniden çözersen kart bir önceki sonucunu haritada kesikli bir çemberle gösterir; ne kadar oynadığını görebilirsin.

Bağlanma kuramı nereden geliyor?

John Bowlby (1969), bebeklerin kendilerini koruyabilecek bir bakıcıya yakın kalmalarını sağlayan bir bağlanma sistemiyle doğduğunu öne sürdü. Mary Ainsworth ve arkadaşları (1978) bir yaşındaki bebekleri "Yabancı Durum" denen kısa bir ayrılık ve kavuşma sahnesinde gözlemledi; güvenli, kaygılı-kararsız ve kaçıngan örüntüleri tanımladı. Cindy Hazan ve Phillip Shaver (1987) ise yetişkinlerin romantik ilişkilerini şaşırtıcı ölçüde benzer sözlerle anlattığını gösterdi; yetişkin bağlanması araştırmaları böyle başladı.

Sonucunla ne yapabilirsin?

Bağlanma stilleri oldukça kalıcıdır ama değişmez değildir. Bowlby bunları ilişkilerin "içsel çalışan modelleri" olarak tanımladı: deneyimle kurulur ve yeni deneyimlerle değişebilir. İnsanlar farklı kişilerle biraz farklı örüntüler de anlatabilir. Pratikte:

• Kaygılı taraf: geç gelen bir mesaja fazla anlam yüklediğin anı fark et; tahmin etmek yerine doğrudan sor.
• Kaçıngan taraf: kişisel alan ihtiyacın da dâhil olmak üzere neye ihtiyacın olduğunu açıkça söyle ki mesafen soğukluk sanılmasın.
• Korkulu-kaçıngan: yaklaş-uzaklaş döngüsü, bir psikolojik danışmanla konuşmaya çoğu zaman en çok değen örüntüdür.

Bütün bunlarda duygusal beceriler de rol oynar; eq testi kendi duygularını ve başkalarınınkini nasıl fark edip yönettiğine bakar. Hangi gündelik davranışların sana sevildiğini hissettirdiğini görmek istersen sevgi dili testi var.

Bu testin sınırları

20 ifade bu site için yazıldı; Experiences in Close Relationships (ECR) ya da ECR-R maddeleri değildir. Aynı iki boyut fikrini izler ama özgün ve normlanmamıştır: karşılaştırma grubu ya da yayımlanmış bir geçerlik çalışması yoktur. Cevapların o anki ilişkine ve ruh hâline de bağlıdır. Bu bir kendini tanıma aracıdır; psikolojik değerlendirme ya da tanı değildir. İlişki örüntülerin sana gerçekten acı veriyorsa bir psikolog ya da çift terapisti yardımcı olabilir.

Benzer testler: kişilik testleri.

Kaynaklar

• Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment. Basic Books.
• Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E. ve Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the Strange Situation. Lawrence Erlbaum.
• Hazan, C. ve Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524.
• Bartholomew, K. ve Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244.
• Brennan, K. A., Clark, C. L. ve Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. J. A. Simpson ve W. S. Rholes (Ed.), Attachment theory and close relationships içinde (s. 46–76). Guilford Press.
• Fraley, R. C., Waller, N. G. ve Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350–365.

Sık sorulan sorular