Bu kişilik tipi testi nasıl çalışır?
Tip testine başla düğmesine bastığında ekrana her seferinde tek bir ifade gelir; örneğin "Bir işe başlamadan önce bir planımın olmasını severim." Seni ne kadar anlattığını seç: Katılmıyorum, Pek katılmıyorum, Kararsızım, Biraz katılıyorum ya da Katılıyorum. 1–5 tuşları da çalışır; Geri düğmesiyle önceki cevabını değiştirebilirsin. Toplam 40 ifade var, çoğu kişi yaklaşık altı dakikada bitiriyor.
İfadeler dört tercih çiftini kapsar, her çift için on ifade vardır. Bu on ifadenin beşi çiftin bir ucunu, beşi öbür ucunu yoklar; bu yüzden her şeye "katılıyorum" demek seni bir tarafa itmez. Tip yerine araştırmaya dayalı bir ölçekle tek tek özelliklerini görmek istersen sitedeki Big Five kişilik testi daha doğru bir seçim olur.
Dört harf ne anlama geliyor?
Bu çiftlerin kökeni Carl Jung'un Psikolojik Tipler (1921) kitabına dayanır. Jung, insanların enerjilerini dışa ya da içe yönelttiğini, bilgi edinme ve yargıya varma biçimlerinde farklı tercihleri olduğunu yazdı. Dördüncü çifti sonradan Katharine Briggs ve Isabel Briggs Myers ekledi.
- E ya da I – enerji. Dışa dönüklük (Extraversion): insanlarla ve hareketle şarj olursun. İçe dönüklük (Introversion): sessizlikle ve yalnız kalarak şarj olursun. Bu çifti daha ayrıntılı görmek için içe dönük dışa dönük testi var.
- S ya da N – bilgi. Duyumsama (Sensing): somut olgulara ve deneyime güvenirsin. Sezgi (iNtuition): örüntülere, anlamlara ve olasılıklara bakarsın.
- T ya da F – karar. Düşünme (Thinking): mantığa ve tutarlı kurallara yaslanırsın. Hissetme (Feeling): değerlere ve kararın insanlar üzerindeki etkisine yaslanırsın.
- J ya da P – yaşam tarzı. Yargılama (Judging): planı ve işi sonuca bağlamayı seversin. Algılama (Perceiving): esnekliği ve seçenekleri açık tutmayı seversin. Burada "yargılama", başkalarını yargılamak anlamına gelmez.
Harfler uluslararası kullanımla aynı kalsın diye İngilizce baş harflerdir. İki seçenekli dört çift, ISTJ'den ENTJ'ye 16 olası kod verir.
Sonucunu nasıl okursun?
Her çiftte on cevabın 10 ile 50 arasında bir ham puana dönüşür; bunu düz bir çizgiyle 0–100'e çeviriyoruz: (ham puan − 10) ÷ 40 × 100. Çubuktaki sayı, sağdaki harfe ne kadar yakın olduğunu gösterir. 50'nin üstü sana o harfi, altı soldaki harfi verir. Tam 50'de bir X görürsün, çünkü o çiftte bir tercihin yoktur; tek bir X varsa cevaplarına uyan iki tipin açıklamasını birden görürsün.
Her çubuğun altındaki kısa not, eğilimin ne kadar güçlü olduğunu söyler. Ortaya 10 puandan yakınsa hafif, 10–24 puan uzaktaysa orta, 25 ve üzeriyse belirgin bir tercih denir. Bu sınırları okunabilirlik için biz seçtik. Bu, özgün ve normlanmamış bir ankettir: sayılar kendi ölçeğindeki konumlardır, yüzdelik değildir ve seni başkalarıyla karşılaştırmayız.
Aynı koda sahip iki kişi birbirinden çok farklı olabilir. 52 de 95 de aynı harfi verir; yalnızca koda değil, çubuklara da bak.
MBTI®'dan farkı ne?
En bilinen tip anketi, Briggs ve Myers'ın 1940'lardan itibaren geliştirdiği Myers-Briggs Tip Göstergesi'dir (MBTI®); bugün The Myers-Briggs Company tarafından satılır. Tescilli bir araçtır, sertifikalı uygulayıcılar tarafından verilir ve soruları kamuya açık değildir. Bu sayfa onun maddelerini, puanlamasını ya da tip açıklamalarını kullanmaz; aynı dört Jung çifti için kendi ifadelerimizi ve açıklamalarımızı yazdık.
Tip testleri popülerdir ve birçok kişi bu dili farklılıkları konuşmak için faydalı bulur. Araştırmacılar ise ciddi çekinceler de dile getirmiştir:
- Tip mi, ölçek mi? Robert McCrae ve Paul Costa (1989), dört MBTI ölçeğindeki puanların iki net gruba ayrılmadığını, çoğu insanın ortaya yakın durduğunu buldu. Dört ölçeğin Big Five'daki dört özellikle örtüştüğünü de gösterdiler: dışa dönüklük, deneyime açıklık, uyumluluk ve sorumluluk.
- Kararlılık. David Pittenger (2005), kanıtları gözden geçirerek insanların azımsanmayacak bir kısmının testi yalnızca birkaç hafta sonra yeniden çözdüğünde farklı bir dört harfli tip aldığı konusunda uyardı. Puan ölçeğin ortasına yakınsa harf en kolay o zaman değişir.
- Kararlarda kullanım. Aynı gerekçelerle Pittenger ve başka araştırmacılar, tip kodlarının işe alımda ya da ekip seçiminde kullanılmamasını önerir.
Bizim testimiz de bu sınırları taşır, üstelik hiç geçerlik çalışmasından geçmemiştir. Tercihlerini düşünmen için yapılandırılmış bir yoldur, bir ölçüm aracı değildir.
Tipinle ne yapabilirsin?
- Açıklamanı oku; sana uyan ve uymayan yerleri işaretle. Uymayan kısımlar da uyanlar kadar bilgi verir.
- En zayıf tercihine bak. Hafif bir eğilim, iki tarafı da duruma göre kullandığın anlamına gelir.
- Tanıdığın biriyle karşılaştır. S–N ya da J–P farkları çoğu zaman gündelik sürtüşmeleri açıklar; biri plan yapar, öbürü doğaçlar.
- Tercihlerden çok seni harekete geçiren iç nedenleri merak ediyorsan enneagram testi insanları dürtülerine göre gruplar.
- Tercihlerini işle ilişkilendirmek istersen meslek testi ilgi alanlarını örnek mesleklerle eşleştirir.
Online bir anketin sınırları
Kendini değerlendirme; o anki ruh hâline, kendine bakışına ve her ifadeyi nasıl yorumladığına bağlıdır. Testi birkaç hafta arayla iki kez çözmek, hangi harflerin sende kalıcı olduğunu gösterir. Türkçe metin bu sitenin kendi yazımıdır ve ayrıca geçerlik çalışmasından geçmemiştir. Bir tip tanı değildir; yetenek ya da ruh sağlığı hakkında bir şey söylemez.
Benzer testleri kişilik testleri sayfasında bulabilirsin.
Kaynaklar
- Jung, C. G. (1921). Psychologische Typen. Rascher. İngilizce çevirisi: Psychological Types (1923).
- McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1989). Reinterpreting the Myers-Briggs Type Indicator from the perspective of the five-factor model of personality. Journal of Personality, 57(1), 17–40.
- Pittenger, D. J. (1993). The utility of the Myers-Briggs Type Indicator. Review of Educational Research, 63(4), 467–488.
- Pittenger, D. J. (2005). Cautionary comments regarding the Myers-Briggs Type Indicator. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 57(3), 210–221.
Sık sorulan sorular
Bu resmî MBTI testi mi?
Hayır. MBTI, The Myers-Briggs Company'nin sattığı tescilli bir ankettir. Bu ücretsiz test, aynı dört Jung tercih çifti için bizim yazdığımız 40 ifadeyi, kendi puanlamamızı ve kendi tip açıklamalarımızı kullanır.
Dört harf ne anlama geliyor?
E ya da I dışa dönüklük ya da içe dönüklük, S ya da N duyumsama ya da sezgi, T ya da F düşünme ya da hissetme, J ya da P yargılama ya da algılamadır. İki seçenekli dört çift 16 olası tip verir.
Kodumda neden X var?
X, o çiftteki puanının tam 50 yani ölçeğin ortası olduğu, bu yüzden iki yönde de tercihin olmadığı anlamına gelir. Tek bir X varsa sonuç, cevaplarına uyan iki tipin açıklamasını birden gösterir.
70 puan, insanların %70'inden daha içe dönük olduğum anlamına mı gelir?
Hayır. Puanlar cevaplarının 0–100 ölçeğine çevrilmiş hâlidir, yüzdelik değildir. Bu özgün ve normlanmamış bir ankettir; seni başkalarıyla karşılaştıramaz.
Geçen sefer neden farklı bir tip çıktı?
Tip sonuçları yeniden çözüldüğünde sık sık değişir, özellikle ortaya yakın durduğun çiftlerde. Çubuklara bak: hafif bir tercih bir günden ötekine değişebilir, belirgin bir tercih ise genelde yerinde kalır.
Big Five testinden farkı ne?
Tip testleri seni harflerle kategorilere ayırır. Big Five ise beş özelliği sürekli ölçeklerle ölçer ve kişilik araştırmalarında en çok kullanılan modeldir. Tip çiftlerinden dördü, Big Five'daki dört özellikle örtüşür.
Tipimi meslek seçiminde ya da işe alımda kullanabilir miyim?
Önermiyoruz. Araştırmacılar tip kodlarının seçim kararları için yeterince güvenilir olmadığı konusunda uyarıyor; bu test ise hiç geçerlik çalışmasından geçmedi. Kendini tanımak için kullan.
Cevaplarım bir yere kaydediliyor ya da gönderiliyor mu?
Puanlama tarayıcında yapılır. Son sonuçların, sonraki denemelerle karşılaştırabilmen için yalnızca bu tarayıcının yerel depolamasında saklanır. Hiçbir şey yüklenmez.