Parmak vurma testi nasıl yapılır?
Önce Sağ el ya da Sol el seç, sonra büyük alana dokun veya Space tuşuna tek parmakla olabildiğince hızlı vur. İlk vuruşun 10 saniyelik süreyi başlatır; yani skoruna tepki süresi karışmaz. Alanın altındaki çubuk kalan süreyi, ortadaki sayaç her vuruşunu gösterir. CPS testinden farklı olarak burada tek parmakla vurursun ve sonuç ritminin ne kadar düzenli olduğunu da gösterir.
10 saniye dolunca sonuç kartında şunları görürsün:
- Saniyedeki vuruş: 10 saniyedeki tüm vuruşların 10'a bölümü. Skorun budur; en iyisi bu tarayıcıda kişisel rekorun olarak saklanır.
- Ritim sapması: vuruşların arasındaki sürelerin standart sapması, milisaniye cinsinden. Her 150 ms'de bir şaşmadan vuran biri 0'a yakın alır; bir hızlanıp bir duraklayan birinin sayısı büyür.
- Ortalama aralık: iki vuruş arasındaki ortalama süre.
- Daha önce bu tarayıcıda denediysen diğer elinin son sonucu.
Sıfırla turu temizler. Vuruşlarına ait hiçbir veri cihazından çıkmaz.
Bu test nereden geliyor?
Parmak vurma, psikolojinin en eski motor hız görevlerinden biridir. Ward Halstead 1947'de tarif ettiği test bataryasına bir parmak salınım testi koydu; bu test bugün Halstead–Reitan Nöropsikolojik Test Bataryası içinde yaşıyor. Orada kişi işaret parmağıyla bir kola, her el için birkaç kez onar saniye vurur. Fikir basit: beyin tek bir parmağa aynı hareket komutunu ne kadar hızlı gönderebiliyor ve ritmi ne kadar düzgün tutabiliyor?
Klinikteki sürümler mekanik sayaç ya da özel vurma tahtası, sabit bir duruş ve eğitimli uygulayıcılar kullanır. Onların normları bir klavye ya da telefon ekranıyla birebir karşılaştırılamaz; bu yüzden bu sayfa "tipik" bir skor göstermez. 360 yetişkinden norm toplayan Ruff ve Parker (1993), vurma hızının yaşa ve cinsiyete göre değiştiğini, kadınların ortalamada erkeklerden daha yavaş vurduğunu ve farkın özellikle ileri yaş gruplarında belirginleştiğini buldu. Tek bir "ortalama" sayının seni yanıltacağının bir nedeni de bu.
Sonucunu nasıl okursun?
En işe yarar karşılaştırma kendinle olandır:
- El ile el. Çoğu insan baskın eliyle daha hızlı vurur. El düğmeleriyle iki elini de dene; kart yeni sonucunun yanında diğer elinin son sonucunu gösterir.
- Bugün ile geçen hafta. Sonuç kartındaki küçük çizgi grafiği son skorlarını gösterir. Yorgunluk, soğuk eller, kafein ve uyku sayıyı biraz oynatır.
- Hız ile ritim. Saniyedeki vuruşu aynı olan iki kişinin ritim sapması çok farklı olabilir. Daha hızlı her zaman daha düzenli demek değildir: fazla zorlarsan aralıkların genellikle düzensizleşir. Zamanlamayı tek başına denemek için az önce duyduğun bir kalıbı taklit ettiğin ritim testini dene.
Vurma hızını neler etkiler?
- Giriş cihazı. Klavye tuşu cam bir ekrandan farklı iner ve geri gelir. Dizüstü klavyesi, mekanik klavye ve telefon biraz farklı sonuç verir. Skorlarını aynı cihazda karşılaştır.
- Parmak ve duruş. Her seferinde aynı parmağı, genellikle işaret parmağını kullan; bileğin masaya dayalı kalsın. Bütün elini ya da kolunu zıplatmak hız kazandırır ama ölçtüğün şeyi değiştirir.
- Isınma ve yorgunluk. İlk tur çoğu zaman daha yavaştır; arka arkaya beşinci tur da parmak kasları yorulduğu için yavaşlar. Bir iki ısınma turundan sonra asıl turu yapmak iyi sonuç verir.
- Pratik. Her motor beceri gibi vurma da birkaç gün tekrar edince hızlanır ve düzenlenir.
Adil bir skor için ipuçları
- Rahat otur; ön kolun ve bileğin desteklensin.
- Diğer parmaklarını tuşlardan uzak tut ki fazladan vuruş saymasın.
- Dokunmatik ekranda tırnağınla değil parmak ucunla vur.
- Her el için iki tur yap, en iyisini al.
- Parmağında, bileğinde ya da ön kolunda ağrı hissedersen dur.
Online testin sınırları
Tarayıcılar vuruşları birkaç milisaniyelik gecikmeyle kaydeder; dokunmatik ekranlar çok hızlı vuruşları kaçırabilir ya da iki vuruşu tek vuruş sayabilir. Bazı klavyeler çok çabuk tekrar basılan tuşu yok sayar. Bu etkiler hız için küçüktür ama ritim sapmasına birkaç milisaniye ekleyebilir.
Bu test merak ve pratik içindir. Vurma hızının yaşına göre normal olup olmadığını söyleyemez ve tıbbi bir test değildir. El titremesi testi el kontrolünün başka bir yanına bakar: parmağını ne kadar kıpırdamadan tutabildiğine. Bir elinin sakarlaştığını, güçsüzleştiğini ya da yavaşladığını veya hareketlerinin değiştiğini fark edersen bir hekime danış; evde alınan bir vurma skoru muayenenin yerini tutmaz.
El hızı ve zamanlamayla ilgili diğer testler refleks ve hız testleri sayfasında.
Kaynaklar
- Halstead WC. Brain and Intelligence: A Quantitative Study of the Frontal Lobes. Chicago: University of Chicago Press; 1947.
- Reitan RM, Wolfson D. The Halstead–Reitan Neuropsychological Test Battery: Theory and Clinical Interpretation. Tucson: Neuropsychology Press; 1993.
- Ruff RM, Parker SB. Gender- and age-specific changes in motor speed and eye-hand coordination in adults: normative values for the Finger Tapping and Grooved Pegboard Tests. Perceptual and Motor Skills. 1993;76(3 Suppl):1219–1230.
Sık sorulan sorular
Parmak vurma skoru nasıl hesaplanıyor?
Süreyi başlatan ilk vuruş dâhil 10 saniye içindeki her vuruş sayılır ve toplam 10'a bölünür. Yani 62 vuruş saniyede 6,2 vuruş eder.
Ritim sapması ne demek?
Vuruşlarının arasındaki sürelerin milisaniye cinsinden standart sapmasıdır. Düşük sayı, vuruşlarının eşit aralıklı olduğunu; yüksek sayı hızlandığını, yavaşladığını ya da duraksadığını gösterir.
İyi bir parmak vurma skoru kaç?
Klavye ya da dokunmatik ekran için adil tek bir ortalama yok; klinik normlar özel vurma cihazlarıyla toplandı ve yaşa, cinsiyete göre değişiyor. Bunun yerine iki elini ve zaman içindeki kendi sonuçlarını karşılaştır.
Baskın elim daha hızlı mı olmalı?
Genellikle evet, ama fark kişiden kişiye değişir ve bazı insanlar iki eliyle de yaklaşık aynı hızda vurur. Karşılaştırmadan önce her eli iki üç kez dene.
Klavye mi daha iyi, dokunmatik ekran mı?
Klavye genellikle daha tutarlıdır; dokunmatik ekranlar çok hızlı vuruşları kaçırabilir. Sonuçlarını aynı cihazda karşılaştırdığın sürece ikisi de olur.
Parmak vurma testi Parkinson ya da başka bir hastalığı gösterir mi?
Hayır. Hekimler vurmayı standart ekipmanla ve kendi gözlemleriyle yapılan tam bir muayenenin bir parçası olarak kullanır. Bir elinin yavaşladığını, güçsüzleştiğini ya da sakarlaştığını fark edersen bir hekime danış.
Vuruş verilerim saklanıyor mu?
Yalnız skor geçmişin ve her elin son sonucu bu tarayıcının yerel depolamasında tutulur. Hiçbir şey sunucuya gönderilmez.