Çalışma belleği testi nasıl çalışır?
Bu test bir 2-back görevi; çalışma belleğini zorlamanın en yaygın yollarından biri. Testi başlat düğmesine bastığında 30 harf tek tek, 2,5 saniyede bir ekrana gelir. Her harf yarım saniye görünür, sonra kutu bir sonraki harfe kadar boş kalır. Bu, yalnızca bir listeyi aklında tutmaktan zordur; o işi sayı hafıza testi ölçer.
Kuralın şu: Ekrandaki harf iki adım önceki harfle aynıysa Eşleşme düğmesine (ya da Space tuşuna) bas. K – R – K dizisinde ikinci K bir eşleşmedir. K – K dizisinde değildir, çünkü o yalnızca bir adım geridedir.
- 30 harfin 9'u eşleşmedir, yani yaklaşık %30. İlk iki harf hiçbir zaman eşleşme olamaz; bu yüzden 28 harf puanlanır.
- Her harfte bir kez basabilirsin; bir sonraki harf gelene kadar istediğin an.
- Yeşil çerçeve bir eşleşmeyi yakaladığını, kırmızı çerçeve eşleşme olmayan bir harfte bastığını gösterir.
Bir tur yaklaşık 75 saniye sürer. Harf dizisi her seferinde tarayıcında yeniden üretilir; ezberleyemezsin.
Skorun nasıl hesaplanır?
Burada doğru harflerin basit yüzdesi yanıltıcı olurdu. Puanlanan 28 harfin 19'u eşleşme olmadığı için hiç basmayan biri bile "%68 doğru" yapmış olurdu. Bu yüzden test dengeli doğruluk kullanır:
Skor = (yakalanan eşleşme ÷ 9 + doğru şekilde boş geçilen harf ÷ 19) ÷ 2 × 100
İki yarı eşit ağırlıktadır. Her harfte basmak eşleşmelerin %100'ünü, diğer harflerin %0'ını verir; sonuç %50. Hiç basmamak tam tersini verir; o da %50. Yani %50 tahmin düzeyidir ve skoru %100'e doğru yalnızca diziyi gerçekten takip etmek taşır.
Sonuç kartında yakalanan eşleşme, kaçan eşleşme ve yanlış basma sayıları da yazar. Kaçırmalar genelde diziyi kaybettiğini gösterir. Yanlış basmalar ise çoğu zaman bir ya da üç adım önceki harfle eşleşen bir harfe tepki vermekten gelir.
Karttaki etiketler bu teste ait basit aralıklardır: %90 ve üstü, %75–89, %60–74 ve %60'ın altı. Bunlar nüfus normu değildir. Yayımlanmış n-back çalışmaları zamanlama, uyaran ve puanlama açısından çok farklıdır; bu yüzden "tipik" bir skor göstermiyoruz. Kişisel rekorun ve son sonuçların bu tarayıcıda saklanır.
N-back görevi neyi ölçer?
Çalışma belleği, bir bilgiyi birkaç saniye aklında tutup onunla iş yaparken kullandığın küçük zihinsel çalışma alanıdır: bir telefon numarasını tuşlarken aklında tutmak ya da uzun bir cümleyi sonuna kadar takip etmek gibi. Bir işlemi bitirirken ara sonucu aklında taşımak da günlük bir örnektir; zihinden işlem testi üst seviyelerde buna dayanır. 2-back görevinde aynı anda üç şey yaparsın: her yeni harfi saklarsın, iki adım önceki harfle karşılaştırırsın ve artık gerekmeyen harfleri bırakırsın.
Görev, 1958'de yaşın hızla değişen bilgiler için kısa süreli belleği nasıl etkilediğini inceleyen Wayne Kirchner'e dayanır. O günden bu yana beyin görüntüleme araştırmalarının standart araçlarından biri oldu. Adrian Owen ve arkadaşlarının 2005'te n-back görüntüleme çalışmalarını bir araya getirdiği meta-analiz, görevin çalışma belleğiyle ilişkilendirilen frontal ve parietal korteks bölgelerini tutarlı biçimde devreye soktuğunu gösterdi.
Daha iyi skor için ipuçları
- İçinden tekrar et. Her harf geldiğinde son ikisini içinden söyle: "K, R… R, K… K, F". Yeni harf, çiftin ilkine eşitse bas.
- Hız peşinde koşma. Cevap vermek için 2,5 saniyenin tamamı senin. Sakin bir basış, hızlı ama yanlış bir basıştan iyidir.
- Tek adımlık tuzaklara dikkat. Hemen tekrar eden bir harf (R – R) 2-back eşleşmesi değildir. Yanlış basmaların çoğu buradan gelir.
- Isın. İlk tur genelde en kötüsüdür, çünkü ritim yenidir. Skorlarını iki üç turdan sonra karşılaştır.
- Uyku ve dikkat önemli. Çalışma belleği yorgunluğa ve dikkat dağınıklığına hassastır. Adil bir sonuç için sakin bir anda oyna. Dikkatini ayrıca ölçmek istersen dikkat testi göreve ne kadar uzun süre odaklı kalabildiğine bakar.
Online çalışma belleği testinin sınırları
Bu, 28 harfin puanlandığı tek ve kısa bir görevdir; skorun turdan tura birkaç puan oynar. Harfleri bu 2-back düzeninde ne kadar iyi takip ettiğini ölçer; her tür belleği kapsamaz ve bir IQ testi değildir. N-back dâhil beyin egzersizi oyunları seni o oyunda daha iyi yapar; bunun günlük hayata ne kadar yansıdığı araştırmalarda tartışmalıdır. Buradaki gelişmeyi kanıt değil, pratik olarak gör.
Test merak ve pratik amaçlı bir öz değerlendirmedir; tıbbi ya da psikolojik tanı değildir. Belleğinde gerçek değişiklikler fark ediyorsan bir uzmana danış.
Dikkat, hafıza ve düşünmeyle ilgili diğer testler hafıza ve zihin testleri sayfasında.
Kaynaklar
- Kirchner, W. K. (1958). Age differences in short-term retention of rapidly changing information. Journal of Experimental Psychology, 55(4), 352–358.
- Owen, A. M., McMillan, K. M., Laird, A. R., & Bullmore, E. (2005). N-back working memory paradigm: A meta-analysis of normative functional neuroimaging studies. Human Brain Mapping, 25(1), 46–59.
Sık sorulan sorular
2-back testi nedir?
Harfler tek tek ekrana gelir ve o anki harf iki adım önce gösterilen harfle aynıysa tepki verirsin. Çalışma belleğine yük bindirmenin standart yollarından biri olan n-back görevinin bir sürümüdür.
Test ne kadar sürüyor?
Yaklaşık 75 saniye. 30 harf 2,5 saniyede bir gelir ve her harf yarım saniye görünür.
Skorum neden doğru harflerin yüzdesi değil?
Harflerin çoğu eşleşme olmadığı için hiç basmamak bile yüksek bir skor gibi görünürdü. Dengeli doğruluk, yakaladığın eşleşmelerin oranı ile boş geçtiğin diğer harflerin oranının ortalamasını alır; böylece tahmin her zaman %50 verir.
İyi bir skor kaç?
Bu testte %90 ve üstü diziyi neredeyse kusursuz takip ettiğini, %50 ise tahmin düzeyini gösterir. Tam olarak bu sürüm için yayımlanmış bir ortalama yok; kendi sonuçlarını birkaç tur boyunca karşılaştır.
Bu dual n-back ile aynı şey mi?
Hayır. Dual n-back aynı anda iki akışı, genelde konum ve sesi takip ettirir. Bu test tek bir harf akışını 2-back düzeyinde kullanır; başlangıç için daha kolaydır.
N-back çalışması IQ'mu yükseltir mi?
Bu konudaki araştırmalar karışık. Pratik seni n-back görevinde açıkça daha iyi yapar; ama genel zekâyı ya da günlük belleği geliştirip geliştirmediği hâlâ tartışılıyor.
Verilerim bir yerde saklanıyor mu?
Yalnızca skor geçmişin, bu tarayıcıda. Hiçbir şey sunucuya gönderilmez; site verilerini temizlersen silinir.