Zihinden işlem testi nasıl çalışır?
Nereden başlamak istediğini seç (Kolay, Orta ya da Zor) ve Testi başlat düğmesine bas. 60 saniye boyunca soruları tek tek görürsün: toplama, çıkarma ya da çarpma. Cevabını ekrandaki tuş takımıyla ya da klavyenle yaz; Gönder düğmesiyle veya Enter tuşuyla gönder. Backspace ya da ⌫ düğmesi son rakamı siler. Sorular aynı anda kaç rakamı idare edebildiğini de sınar; bu beceriyi tek başına sayı hafıza testi ölçer.
- Doğru cevapta kutu yeşil, yanlış cevapta kırmızı yanıp söner. Her iki durumda da sıradaki soru hemen gelir; bir soruda takılıp kalmazsın.
- Her 4 doğru cevap seni bir seviye yukarı taşır; en fazla 8. seviyeye kadar.
- Cevaplar asla negatif değildir, yani eksi işaretine hiç ihtiyacın olmaz.
- Üstteki süre çubuğu dakikadan ne kadar kaldığını gösterir.
Seviyelerde neler var?
Başlangıç seviyen seçtiğin zorluğa bağlıdır: Kolay 1. seviyeden, Orta 3. seviyeden, Zor 5. seviyeden başlar.
| Seviye | Toplama ve çıkarma | Çarpma |
|---|---|---|
| 1 | tek basamaklı sayılar (2–9) | yok |
| 2 | 10–50 arası bir sayı ile tek basamaklı sayı | çarpım tablosu (2–9 × 2–9) |
| 3 | 49'a kadar iki basamaklı sayılar | çarpım tablosu (2–9 × 2–9) |
| 4 | 99'a kadar iki basamaklı sayılar | 11–19 × 3–9 |
| 5 | üç basamaklı ile iki basamaklı sayılar | 11–19 × 3–9 |
| 6 | üç basamaklı sayılar | 12–25 × 11–19 |
| 7 | üç basamaklı sayılar | 12–25 × 11–19 |
| 8 | dört basamaklı ile üç basamaklı sayılar | 21–49 × 12–29 |
Çıkarmada büyük sayı her zaman önce gelir.
Skorunu nasıl okursun?
Skorun 60 saniyedeki doğru cevap sayısıdır. Kartta ayrıca zorluk, yanlış cevap sayın, doğruluk oranın ve doğru cevap başına süre ile ulaştığın seviye yazar.
Sorular ilerledikçe zorlaştığı için yüksek skor yalnızca daha çok soru değil, daha zor sorular da çözdüğün anlamına gelir. Farklı zorluklardaki skorlar doğrudan karşılaştırılamaz: Zor başlangıçla 20 doğru, Kolay başlangıçla 20 doğrudan çok farklı bir sonuçtur. Bu yüzden her zorluğun kişisel rekoru ve geçmişi ayrı tutulur. Ortalama göstermiyoruz, çünkü tam olarak bu soru karışımı için yayımlanmış bir norm yok.
Büyük sayılar neden daha uzun sürer?
Zihinden aritmetiği inceleyen araştırmacılar uzun zamandır problem büyüklüğü etkisini anlatır: daha büyük sayılı işlemler, çarpım tablosunu iyi bilen yetişkinlerde bile daha uzun sürer ve daha çok hataya yol açar. Mark Ashcraft'ın 1992'de Cognition dergisinde yayımlanan derlemesi bu etkiyi ve arkasındaki başlıca kuramları özetledi. 3 × 4 gibi küçük işlemler çoğu zaman doğrudan bellekten çağrılır; 17 × 6 gibi büyükler ise adım adım hesaplanır ve her adım hem süre hem de hata ihtimali ekler.
Bu test de bu yüzden giderek zorlaşır. Alt seviyelerde çoğunlukla bilgiyi ne kadar hızlı hatırladığını ölçersin. Üst seviyelerde ise işlemi bitirirken ara sonuçları aklında ne kadar iyi tuttuğunu ölçersin; bu da çalışma belleğine dayanır; o beceriyi doğrudan çalışma belleği testi ölçer.
Nasıl hızlanırsın?
- İşlemi parçala. 17 × 6 = 10 × 6 + 7 × 6 = 60 + 42 = 102. 83 − 29 ise 83 − 30 + 1 olarak daha kolaydır.
- Soldan topla. 456 + 378 için önce 400 + 300, sonra 50 + 70, sonra 6 + 8 yap ve birleştir. Sayıyı söyleyiş sırana da uyar.
- Çarpım tablosunu ezbere bil. 2–9 × 2–9'u hızla hatırlamak, büyük sorular için dikkatini serbest bırakır.
- Her sorunun peşine düşme. Yanlış cevap yalnızca zaman kaybettirir; zor bir soruda hızlı bir tahmin, donup kalmaktan iyidir.
- Az ama sık çalış. Günde bir dakika bile skorunun yükseldiğini görmeye yeter.
Bu testin sınırları
Altmış saniye kısa bir süre ve sorular rastgele; şanslı bir kolay çarpma serisi skorunu yükseltebilir. Telefonun tuş takımında yazmak, fiziksel bir sayı klavyesinden yavaştır; sonuçlarını aynı cihazda karşılaştır. Stres de önemlidir: acele hissi basit işlemleri bile zorlaştırabilir. Saate bakmadan geçen saniyeleri ne kadar isabetli hissettiğin ise ayrı bir beceridir; onu zaman algısı testi ölçer.
Bu test pratik ve biraz da eğlence içindir. Zekâyı ya da matematik yeteneğini bir bütün olarak ölçmez; hiçbir türden tanı da değildir.
Dikkat, hafıza ve düşünmeyle ilgili diğer testler hafıza ve zihin testleri sayfasında.
Kaynak
- Ashcraft, M. H. (1992). Cognitive arithmetic: A review of data and theory. Cognition, 44(1–2), 75–106.
Sık sorulan sorular
Zihinden işlem testi nasıl çalışıyor?
60 saniyede çözebildiğin kadar toplama, çıkarma ve çarpma sorusu çözersin. Her cevabı yazıp Enter tuşuyla gönderirsin. Her 4 doğru cevapta sorular bir seviye zorlaşır; en fazla 8. seviyeye kadar.
Kolay, Orta ve Zor arasındaki fark ne?
Yalnızca başlangıç seviyesi. Kolay 1. seviyede tek basamaklı işlemlerle, Orta 3. seviyede iki basamaklı sayılar ve çarpım tablosuyla, Zor 5. seviyede üç basamaklı sayılar ve iki basamaklıyı tek basamaklıyla çarpmayla başlar.
Yanlış cevap yazarsam ne olur?
Kutu kırmızı yanıp söner, yanlış cevap sayılır ve sıradaki soru gelir. Harcadığın süre dışında bir cezası yoktur.
Negatif sayılarla uğraşmam gerekir mi?
Hayır. Çıkarmada büyük sayı her zaman önce gelir; tüm cevaplar sıfır ya da pozitiftir.
İyi bir skor kaç?
Başladığın zorluğa bağlı ve tam olarak bu soru karışımı için yayımlanmış bir norm yok. Bir zorluk seç ve kendi sonuçlarını zaman içinde karşılaştır.
Büyük sayılı işlemler neden çok daha uzun sürüyor?
3 × 4 gibi küçük işlemler genelde bellekten hatırlanır; büyük işlemler ise adım adım hesaplanır. Araştırmacılar buna problem büyüklüğü etkisi der.
Klavye kullanabilir miyim?
Evet. Rakamları yaz, silmek için Backspace, göndermek için Enter tuşunu kullan. Telefonda ekrandaki tuş takımını kullan.